سینوس‌ها چه هستند و سینوزیت یعنی چه؟
سینوس‌ها فضاهای کوچکی در استخوان‌های اطراف بینی و پیشانی‌اند که به داخل بینی راه دارند. التهاب پوشش آن‌ها می‌تواند خروج ترشحات را دشوار کند و باعث گرفتگی یا احساس فشار شود. درد صورت، کاهش بویایی، آبریزش، ترشح و گاهی تب از علائم احتمالی‌اند؛ وجود یک علامت به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
سینوزیت حاد و مزمن چه تفاوتی دارند؟
سینوزیت حاد کمتر از چهار هفته طول می‌کشد؛ نوع مزمن به دست‌کم دوازده هفته علائم همراه شواهد التهاب نیاز دارد. علائم بیش از ده روز بدون بهبود یا بدترشدن پس از بهبود اولیه باید بررسی شوند. سردرد و فشار صورت همیشه سینوزیت نیستند؛ میگرن هم می‌تواند مشابه باشد.
گرفتگی ناشی از حساسیت چه نشانه‌هایی دارد؟
عطسه، خارش بینی، آبریزش و چشم‌های خارش‌دار یا اشک‌آلود، به‌ویژه پس از تماس با گرده، گردوغبار یا حیوانات، می‌توانند به نفع حساسیت باشند. حساسیت ممکن است با سینوزیت هم‌زمان باشد، اما درمان آن الزاماً یکسان نیست. شناخت محرک‌ها و کاهش تماس با آن‌ها به کنترل علائم کمک می‌کند. در صورت تداوم یا تأثیر بر خواب و زندگی روزمره، برای ارزیابی مراجعه کنید.
درمان دارویی چگونه انتخاب می‌شود؟
بسیاری از موارد کوتاه‌مدت پس از عفونت ویروسی ایجاد می‌شوند و به آنتی‌بیوتیک نیاز ندارند. پزشک بسته به شرایط ممکن است اسپری ضدالتهاب بینی، درمان حساسیت یا مراقبت حمایتی پیشنهاد کند. استراحت، مایعات کافی و پرهیز از دود هم کمک‌کننده‌اند. دارو را طبق راهنمای پزشک یا داروساز مصرف کنید؛ آنتی‌بیوتیک باقی‌مانده از درمان قبلی، انتخاب مناسبی برای خوددرمانی نیست.
شست‌وشوی بینی؛ نکته مهم درباره آب
محلول نمکی مناسب به خارج‌شدن ترشحات و محرک‌ها کمک می‌کند. فقط آب استریل، مقطر یا جوشانده و سردشده استفاده کنید؛ آب شیر نجوشیده مناسب نیست. دست‌ها و وسیله را تمیز نگه دارید و وسیله را پس از استفاده بشویید و خشک کنید. دستور تهیه و استفاده را دنبال کنید.
چه زمانی باید درباره شست‌وشو مشورت کنیم؟
در ضعف ایمنی، پیش از شست‌وشوی بینی مشورت کنید. برای کودک هم توصیه پزشک و وسیله مناسب سن لازم است. اگر استفاده باعث درد، خونریزی یا بدترشدن علائم شد، ادامه ندهید و راهنمایی بگیرید. محلول مناسب اهمیت دارد؛ آب خالی ممکن است بینی را تحریک کند.
بررسی تخصصی و جایگاه جراحی
برای علائم طولانی یا تکراری، آندوسکوپی یا سی‌تی‌اسکن ممکن است لازم باشد، اما تصویربرداری برای هر گرفتگی ساده ضروری نیست. جراحی معمولاً برای سینوزیت حاد پیشنهاد نمی‌شود. در بیماری مزمن کنترل‌نشده با درمان مناسب، جراحی آندوسکوپی ممکن است تخلیه را بهتر کند؛ درمان دارویی پس از آن هم ممکن است لازم بماند.
چه زمانی سریع‌تر مراجعه کنیم؟
حال عمومی بسیار بد، علائم رو به بدترشدن یا درد کنترل‌نشده نیاز به مراجعه سریع دارند. در ضعف ایمنی زودتر مشورت کنید. علائم تکراری یا یک‌طرفه را پیگیری کنید. برای مراجعه، مدت علائم و داروهای قبلی را یادداشت کنید.